GAPS Diyeti, bağırsak ve beyin arasındaki güçlü ilişkiyi temel alan, sindirim sisteminin iyileştirilmesini amaçlayan özel bir beslenme yaklaşımıdır.
“Gut and Psychology Syndrome” (Bağırsak ve Psikoloji Sendromu) olarak adlandırılan bu sistem, bağırsak florasının bozulmasının; sindirim, bağışıklık ve hatta ruh sağlığı üzerinde önemli etkiler oluşturduğunu savunur.
GAPS Diyeti Nedir?
GAPS diyeti, Dr. Natasha Campbell-McBride tarafından geliştirilmiştir.
Amaç, bağırsak duvarını onarmak, zararlı bakterileri azaltmak, yararlı bakterileri artırmak ve böylece vücudun doğal iyileşme mekanizmasını yeniden devreye sokmaktır.
Bu sayede sindirim sorunları, bağışıklık dengesizlikleri ve bazı nörolojik–psikolojik belirtiler (örneğin otizm, dikkat eksikliği, anksiyete gibi) üzerinde olumlu etkiler gözlemlenebilir.
GAPS Diyetinin Temel Mantığı
Bağırsak, ikinci beyin olarak kabul edilir.
Yani sadece sindirimi değil, ruh halini, enerjiyi ve bağışıklık sistemini de doğrudan etkiler.
GAPS diyetinde amaç, bağırsak florasını dengeleyip, zararlı toksinlerin kana karışmasını engellemektir.
Diyet 3 Ana Aşamadan Oluşur
GAPS Giriş Diyeti (Introduction Phase)
Sindirimi en aza indiren, bağırsak duvarını onaran aşamadır.
Et suyu, kemik suyu çorbalar, fermente sebzeler, ev yapımı yoğurt, sade yumurta sarısı gibi kolay sindirilen gıdalarla başlanır.
Tam GAPS Diyeti (Full GAPS Diet)
Bağırsak iyileştikçe çeşitlilik artar.
Et, balık, yumurta, taze sebzeler, meyveler, ev yapımı yoğurt, fermente gıdalar, zeytinyağı, hindistan cevizi yağı serbesttir.
Rafine şeker, gluten, tahıl, işlenmiş gıdalar ve katkı maddeleri yasaktır.
Yeniden Gıda Tanıtımı (Reintroduction Phase)
Bağırsak florası güçlendikçe, önceden çıkarılan gıdalar yavaş yavaş ve kontrollü şekilde yeniden eklenir.
Hangi Durumlarda Kullanılır?
GAPS diyeti genellikle şu durumlarda destekleyici olarak uygulanır:
Sindirim sistemi problemleri (IBS, şişkinlik, kabızlık, reflü)
Gıda intoleransları
Otoimmün hastalıklar
Kronik yorgunluk sendromu
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite (DEHB)
Depresyon, anksiyete, duygu durum bozuklukları
Otizm spektrum bozuklukları
Diyette Öne Çıkan Besinler
Kemik suyu, et ve balık çorbaları
Ev yapımı yoğurt, kefir, fermente sebzeler (lahana turşusu, kimchi vb.)
Taze sebzeler, az miktarda meyve
Zeytinyağı, hindistan cevizi yağı, avokado
Serbest gezen tavuk yumurtası
Baharat olarak zerdeçal, zencefil, kimyon
GAPS Diyetinde Kaçınılması Gerekenler
Şeker, tatlandırıcılar ve işlenmiş gıdalar
Gluten içeren tahıllar (buğday, arpa, çavdar)
Süt ürünleri (işlenmiş olanlar, pastörize süt vb.)
Soya, hazır soslar, işlenmiş yağlar
Konserve, hazır içecek ve fast food ürünleri
Sıkça Sorulan Sorular
(01) GAPS diyeti herkes için uygun mu?
(02) Diyet ne kadar sürer?
(03) Vitamin eksikliği olur mu?
(04) GAPS diyeti kilo verdirir mi?
(05) GAPS diyetine başlarken zorlanır mıyım?
Online Diyet
Vejetaryen Beslenme
Vegan Beslenme
